
ضد عفونی کندو زنبور عسل پس از مرگ و میر کلنی
کندوهای مرده چیزی نیست که هیچ زنبورداری آرزوی آن را داشته باشد. متأسفانه، گاهی کلنیهای زنبور عسل میمیرند. دلایل مختلفی برای این اتفاق وجود دارد که از جمله آنها میتوان به شرایط جوی، بیماریها و سموم کشاورزی اشاره کرد. وقتی کل کلنی از بین میرود، باید کندو را تمیز کرده و برای استفاده بعدی آماده کنید. در این مقاله، روش تمیز کردن یک کندوی مرده و آمادهسازی آن برای پذیرش کلنی جدید زنبور عسل را بررسی میکنیم. تمیز کردن کندوی مرده باید همه بخشها و قسمتهای کندو را دربرگیرد و همچنین نقش مهمی در جلوگیری از تکرار مرگ جمعی زنبورهای عسل دارد.
تمیز کردن کندوی مرده عمدتاً به معنی مفید کردن دوباره کندو است. در مواردی که کندو آسیب زیادی دیده، باید تلاش کنید تا بیشترین بخشهای قابل استفاده را نجات دهید. سپس میتوانید این قطعات نجات یافته را برای ساخت کندوی جدید یا استفاده در کندوهای دیگر به کار ببرید. تمامی بخشهای کندو باید بهطور کامل تمیز و ضدعفونی شوند تا منجر به از دست دادن دوباره کندو نشوند.
چرا کلنیهای زنبور عسل میمیرند
زنبورهای مرده روی درب کندو پس از زمستان. حشرات مرده. زنبورهای عسلی که به دلیل سموم کشاورزی و محصولات تراریخته مسموم شدهاند.
پیشنهاد می کنیم مقاله ” ضد عفونی و تمیز کردن قابهای کندو و تجهیزات زنبورداری ” را مطالعه کنید 🌹

۱. بیماریها و سموم کشاورزی
بیماریها و سموم کشاورزی شایعترین دلایل مرگ کلنیهای زنبور عسل هستند. بیماریای که در یک کلنی زنبور عسل شیوع پیدا کند، به سرعت پخش شده و میتواند کل کلنی را ظرف چند روز تا یک هفته نابود کند. سمومی که در نزدیکی یا داخل کندو اسپری میشوند و زنبورهای زیادی با آنها تماس پیدا میکنند نیز بسیار مخرب هستند. یک سم میتواند در کل کندو از طریق زنبورها منتشر شده و حتی بر روی نسلهای بعدی (لاروها) تأثیر بگذارد.
بیماریهای شایعی که باعث مرگ کلنیهای زنبور عسل میشوند شامل لارو گچی ، لوک امریکایی و نوزما هستند. این بیماریها واگیردار بوده و به راحتی از یک کندو به کل زنبورداری منتقل میشوند. اگر متوجه شدید یک کندو آلوده است، بهتر است اقدامات کنترلی را روی همه کندوهای زنبورداری خود انجام دهید. قابهای آلوده در موارد لارو گچی و لوک امریکایی باید به گونهای دور انداخته شوند که سایر کلنیهای زنبور عسل را آلوده نکنند. سوزاندن آنها معمولاً بهترین راهحل است. این کار باید با تمیز کاری شدید و استفاده از مشعل گرفتن به کندو همراه باشد.
در بیماری نوزما، میتوانید موم را از قابهای کندو جدا کرده و آنها را با محلولهای شیمیایی تمیز کنید. وایتکس یا کلرایکس برای این کار بهترین هستند. اگر انجام این مراحل برایتان دشوار است، بهتر است قابها را بسوزانید تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.
۲. زمستانهای سخت
زمستان زمان دشواری برای زنبورهای عسل است. زنبورهای عسل که به درستی برای زمستان آماده شده باشند، از زمستان جان سالم به در میبرند اما کندوهای ضعیف ممکن است از بین بروند. در زمستان، زنبورهای عسل بیشتر میمیرند و از ذخایر عسل خود استفاده میکنند. زنبورداران هنگام زمستانگذاری باید مطمئن شوند که کندوها اجازه ورود هوای سرد را نمیدهند. در طول زمستان، ورودی کندوها میتواند بسته باشد و فقط در فواصل زمانی مشخص باز شود. منابع غذایی به صورت عسل باید برای زنبورهای زمستانگذار فراهم باشد.
۳. سوسکهای کندو
سوسکهای کندو حشرات مخربی هستند که میتوانند کندو را آلوده کرده و باعث فرار زنبورها شوند. این سوسکها تخمهای خود را داخل کندو میگذارند و لاروهای آنها پس از بیرون آمدن از تخم، شانۀ عسل را نابود میکنند. یک سوسک ماده بالغ میتواند در یک روز هزاران تخم بگذارد. کنترل سوسکهای کندو بسیار مهم است تا باعث ترک کندو توسط زنبورها نشوند.
زنبورداران ممکن است برای کنترل این سوسکها از تلهها و سموم غوطهورکننده استفاده کنند. زمین اطراف کندوهای آلوده با سموم مناسب که قادر به کشتن لاروهای سوسک در حال شفیره شدن هستند، سمپاشی میشود. زیرا لاروهای سوسک در زمین شفیره میشوند. در موارد آلودگی شدید، سمپاشی کل زمین زنبورداری لازم است. زیرا سوسکهای کندو میتوانند از یک کندو به کندوی دیگر منتقل شده و کل فعالیت زنبورداری شما را به خطر بیندازند.
۴. کنههای زنبور عسل
کنهها به طور فزایندهای در زنبورداری مشکلساز شدهاند. این انگلها در سراسر مناطق زنبورداری پخش شده و اکنون به یکی از آفات مهم برای زنبورداران تبدیل شدهاند. کنهها به زنبورها میچسبند و از طریق نیش زدن، تغذیه کرده و از مایعات بدن زنبورها استفاده میکنند. دو نوع کنه وجود دارد: کنههای سینهای و کنههای نای. کنههای سینهای روی قسمت بالایی قفسه سینه زنبور که به شکم متصل است دیده میشوند و روی سطح بدن زنبور هستند. کنههای نای در داخل بدن زنبور، در نای یا قسمت بالایی دستگاه گوارش قرار دارند.
کنترل کنههای زنبور عسل معمولاً به روشهای مشابهی انجام میشود. تغذیه زنبورها با روغنهای ضروری به کنترل هر دو نوع کنه کمک میکند. روشهای دیگر شامل تماس مستقیم زنبورها با روغنهای ضروری یا روغن معدنی است. اسپری، چکاندن و تبخیر روغن داخل کندو به کنترل کنههای سینهای کمک زیادی میکند. فقط از روغنهای تأیید شده که طبیعی و ایمن برای غذا هستند، برای کنترل این انگلها استفاده کنید.
استفاده از روشهای فیزیکی کنترل کنه نیز بسیار مؤثر است. دستگاههای کنترل فیزیکی کنه باعث میشوند کنهها از بدن زنبورها جدا شوند. تولید زنبور بیشتر نیز به کنترل بهتر کنهها کمک میکند. علاوه بر این، اسپری کردن شربت شکر یا پاشیدن پودر روی زنبورها، رفتار بهداشتی (رفتار نظافتی) آنها را تحریک میکند که منجر به حذف کنهها از بدنشان میشود.
تمیز کردن کندوی مرده پس از سموم، علفکشها و حشرهکشها

سموم کشاورزی، علفکشها و حشرهکشها میتوانند باعث مرگ کندو شوند. زنبورهای عسل نسبت به مواد شیمیایی موجود در بسیاری از ترکیبات کشاورزی بسیار حساس هستند. علفکشهایی که در کشاورزی به صورت ایمن استفاده میشوند، ممکن است یک کندوی کامل را نابود کنند. زنبورهای جمعآوریکننده گرده و شهد مقادیر کمی علفکش را به کندو منتقل میکنند و حتی این مقدار کم میتواند خسارت زیادی وارد کند. زنبورداران ممکن است خودشان هم به منظور کمک به زنبورها یا پاکسازی گیاهان در زنبورداریشان، علفکش یا سموم را استفاده کنند. اگر زنبورها با این مواد شیمیایی تماس پیدا کنند، ممکن است بمیرند.
وقتی کندو به دلیل مواد شیمیایی از دست میرود، مهم است که این مواد از تماس بیشتر با زنبورها حذف شوند. سطوحی که ممکن است آلوده شده باشند باید به طور کامل تمیز و در صورت نیاز از کندو جدا شوند. تمام عسل موجود در کندو نیز باید آلوده در نظر گرفته شده و نابود شود.
در برخی موارد لازم است که داروهای شیمیایی برای درمان زنبورداریها استفاده شود. این کار باید با دقت زیادی انجام شود. سمپاشی شب هنگام بهتر از انجام آن در طول روز است که زنبورها پرواز میکنند. همچنین باید در نظر داشت که زنبورها را برای یک یا دو روز داخل کندو محبوس کنید تا غلظت مواد شیمیایی کاهش یابد. اگر زنبورها را داخل کندو محبوس میکنید، حتماً مطمئن شوید که ذخیره کافی عسل دارند یا به آنها غذا دهید.
تمیز کردن قابهای کندو پس از آلودگی به کرم مومخوار
کرمهای مومخوار (بیدها) در ماههای تابستان بسیار خسارتزا هستند و میتوانند یک کلنی ضعیف را در عرض حدود یک هفته نابود کنند. کلنیهای قویتر زمان بیشتری برای شناسایی و مقابله با آلودگی به شما میدهند. کندویی که به علت کرم مومخوار بلااستفاده شده، دارای تعداد زیادی موم خراب شده، تار عنکبوت و بوی نامطبوع است و ممکن است عسل ذخیرهشده نیز نشت کند. تمام قابهای کندو، جعبه کندو و قطعات و تجهیزات آن باید تمیز شوند. زنبوردار هنگام تمیز کردن قابهای آلوده باید همه مومهای آسیبدیده را نیز حذف کند.
تمیز کردن قابها پس از آلودگی به کرم مومخوار نیازمند حذف تارها و موم خراب است. قابها سپس با محلول سفیدکننده (وایتکس) شسته شده و پس از خشک شدن دوباره در کندو استفاده میشوند. میتوانید قابها را برای تمیزکاری باز کنید. قابهایی که سالم ماندهاند، میتوانند به مدت ۲ روز در فریزر گذاشته شوند تا لارو، تخم و حشرات بالغ کرم مومخوار روی آنها کشته شوند.
تمام قطعات کندو از جمله صفحه زیرین و درپوشها باید تمیز شوند. تجهیزاتی مانند شربت خوری ها و تلههای گرده که هنگام حمله کرم مومخوار داخل کندو بودهاند نیز باید شسته شوند. این کار از بروز مجدد آلودگی جلوگیری میکند، چون تخمهای کرم مومخوار ممکن است در این تجهیزات قرار داشته باشند. برای بهترین نتیجه، میتوانید کندو را باز کرده و قطعات را جداگانه تمیز کنید.
قابهای پلاستیکی کندو نسبت به قابهای چوبی تمیز کردن و استفاده مجدد آسانتری دارند. پس از آلودگی توسط کرم مومخوار، تنها کافی است تارها و لجنها را از قابهای پلاستیکی حذف کنید تا آماده استفاده مجدد باشند. این شامل برگه پلاستیکی روی قابها نیز میشود. توصیه میشود قابها را استریل کرده و سپس در فریزر قرار دهید. از قرار دادن قابهای پلاستیکی در دمای بسیار بالا خودداری کنید چون ممکن است تاب بردارند و دیگر قابل استفاده نباشند.
تمیز کردن کپک از کندوهای مرده
گاهی کپک در کندوها رشد میکند که معمولاً به علت رطوبت زیاد ایجاد میشود. ریختن عسل نیز میتواند سطحی ایجاد کند که کپک روی آن رشد کند. زنبورها میتوانند کپکهای جزئی را تمیز کنند اما رشد زیاد کپک برای زنبورها فاجعهآمیز است، چون قادر به پاکسازی آن نیستند.
کپک روی قابها و داخل کندو میتواند سیاه یا رنگهای دیگری باشد. اگر کپک سیاه بود، قابها را بردارید و موم ها را ببرید. میتوانید برگه ها و موم را برای مصارف دیگر ذوب کنید. قابهای آلوده را خوب تمیز کرده، سپس هوا دهید و در فریزر قرار دهید. بعد از این مراحل قابها آماده استفاده مجدد هستند. اگر کپک سیاه نبود، تمیز کردن ساده با مالش قابها کافی است. میتوانید کمی نمک و لیمو به آب شستشو اضافه کنید. تا حد امکان مومها را نگه دارید. قابها نیز باید قبل از استفاده مجدد هوا داده و فریز شوند.
حذف زنبورهای مرده از موم
وقتی میبینید کندویی در زنبورداری شما از بین رفته است، باید فوراً اقدام به پاکسازی آن کنید. عسلی که ممکن است در کندو باشد، زنبورداران دیگر را جذب میکند و ممکن است موجب غارت عسل شود.
۱. استفاده از نیروی فیزیکی
برای جدا کردن زنبورها از موم، قاب را به آرامی به یک جعبه کندوی خالی بزنید. قاب باید به صورت صاف روی سطح قرار گیرد تا زنبورهای چسبیده به موم بتوانند بیفتند. ممکن است تمام زنبورها با این روش جدا نشوند، اما بیشتر آنها جدا خواهند شد. مراقب باشید نیروی زیادی به قاب وارد نکنید که باعث تخریب موم شود. اگر خیلی محکم به قاب ضربه بزنید، ممکن است موم بشکند.
۲. استفاده از موچین
برداشتن زنبورهای مرده از روی موم با موچین یا ابزارهای مشابه، چندان کارآمد نیست. زنبورها پاره میشوند و قسمتی از آنها به موم چسبیده باقی میماند. این روش چندان مؤثر نیست و بهتر است از روشهایی استفاده شود که زنبورها به صورت کامل جدا شوند.
۳. استفاده از کمپرسور هوا
میتوانید با دمیدن باد زنبورهای مرده را از موم خارج کنید. با کمپرسور هوا و فشار کم، جریان باد را به سمت موم بگیرید. ابتدا از فاصله دور شروع کنید و سپس به تدریج به موم نزدیکتر شوید. اگر فشار کمپرسور را زیاد کنید، ممکن است به موم آسیب برسد.
۴. سپردن موم به زنبورهای دیگر
میتوانید موم را در یک کندوی فعال قرار دهید تا زنبورهای آنجا آن را تمیز کنند. زنبورهای عسل بسیار تمیزکار هستند و زنبورهای مرده را از کندو بیرون میکشند و ممکن است آنها را فاصلهای دور از کندو منتقل کنند. این روش فقط زمانی مناسب است که خطری از نظر انتقال بیماری یا انگل به کلنیهای سالم وجود نداشته باشد.
۵. بریدن موم
در موارد شدید، موم از قابهای کندو بریده و ذوب میشود. این کار قاب را آزاد میکند و میتوان آن را دوباره استفاده کرد. موم ذوبشده که زنبورهای مرده در آن هستند معمولاً دور ریخته میشود. اما میتوانید زنبورهای مرده را از موم داغ الک کنید و از موم برای ساخت محصولاتی مانند شمع استفاده کنید که معمولاً خوراکی نیستند.
چگونه کندوی مرده را دوباره استفاده کنیم
زنبورداران اغلب کندوها را مجدداً استفاده میکنند تا هزینه خرید کندوی جدید را کاهش دهند. استفاده مجدد از کندو آسان و امن است به شرطی که به درستی انجام شود. شما میتوانید کندوهایی که کلنیهای زنبورشان مرده است را دوباره استفاده کنید. برای اطمینان از ایمنی کندو، باید آن را تمیز کنید و تخم، لارو و هاگهای موجود که میتوانند به زنبورها آسیب بزنند را حذف کنید.
۱. مشعل گرفتن به کندو
زنبورداران مبتدی و حرفهای با استفاده از تجهیزات مناسب میتوانند کندو را دوباره به کار گیرند. وقتی بیماریها کلنی زنبورها را نابود کرده باشند، توصیه میشود برای از بین بردن هاگها و تخمها، کندو را باز کرده و قطعات آن را با شعله دادن به سطح بدنه کندو پاکسازی کنند. استفاده از مواد شیمیایی نیز در این زمینه رایج است.
مشعل گازی روشی مؤثر برای شعله دادن به بدنه کندو و پاکسازی آن است؛ زیرا آتش به خوبی ارگانیسمها را روی سطح از بین میبرد. همچنین میتوان از بنزین یا مایعات قابل اشتعال روی سطوح داخلی کندو استفاده کرده و با شعله دادن آن را ضدعفونی کرد. این مایعات آتش گرفته و سپس تبخیر میشوند. خاکستر باقیمانده را با شن پاک کنید تا کندو برای کلنی بعدی آماده شود.

۲. حذف موم
مومهایی که مدت زیادی در کندو استفاده شدهاند باید حذف شوند. این مومها مواد شیمیایی سمپاشی را جذب میکنند و ممکن است به زنبورها آسیب بزنند. همچنین موم قدیمی محل رشد هاگهای بیماریزا است. موم کهنه تار عنکبوت کرم مومخوار و گاهی سوسکهای کندو را جذب میکند. باید مومهای کهنه و تیره را از قابها جدا کرده و ذوب یا برای تولید محصولات مومی استفاده کنید. قابها پس از تمیزکاری آماده استفاده مجدد هستند.
۳. قرار دادن موم در معرض آفتاب
میتوانید مومهای کهنه و تیره را در آفتاب قرار دهید تا سفید شوند. برای این کار موم را روی صفحهای از جنس قلع یا داخل ذوبکننده خورشیدی موم بگذارید. به مرور زمان آفتاب باعث سفید شدن موم میشود. مواد زائد در ظرف موم جمع میشود. ظرف را کمی مایل قرار دهید تا موم ذوب شده به داخل ظرف جمعآوری بریزد.
۴. پس از تمیزکاری
پس از تمیزکاری، کل کندو یا قطعات آن قابل استفاده مجدد هستند. بخشهای آسیبدیده کندو نیاز به تعویض دارند. گاهی بهتر است کندو را باز کرده و فقط قطعات سالم را برای تعمیر کندوهای دیگر استفاده کنید. اگر واقعاً به کندو نیاز دارید، تعویض قطعات آسیبدیده تنها گزینه است. قابهای کندوی مرده را میتوان در کندوهای دیگر استفاده کرد یا آنها را سوزاند. موم کندو را میتوان به عنوان برگه یا برای استفاده مجدد در کشیدن موم روی قابهای دیگر به زنبورها داد.
چگونه از مرگ کندو جلوگیری کنیم
زنبورداران اقدامات مختلفی برای جلوگیری از از دست دادن کلنیهای زنبور انجام میدهند. این اقدامات بهتر است به عنوان بخشی از مدیریت کندو و برنامه کنترل آفات ادغام شوند. این اقدامات شامل استفاده از روغنهای ضروری، سمپاشی و مدیریت قطعات کندو است.
۱. استفاده از سموم مورد تأیید برای زنبور عسل
استفاده دورهای از مواد شیمیایی برای کنترل آفات کندو توصیه میشود. توجه داشته باشید موادی که استفاده میکنید باید تأیید شده برای کاربرد در کندوی زنبور عسل باشند. همچنین توصیه میشود در هنگام استفاده از این مواد کندو، قابهای عسل را جدا کنید، چون مواد شیمیایی میتوانند به زنبورها آسیب بزنند و در عسل باقی بمانند. برخی از این مواد و داروها نیز وارد موم شده و مدت طولانی در کندو میمانند. این مواد را با دز مناسب و فقط در مدت مجاز استفاده کنید. استفاده بیش از حد از مواد شیمیایی خطرناک است.
۲. استفاده از روغنهای ضروری
روغنها در زنبورداری برای کنترل آفات مانند کنهها و سوسکهای کندو به کار میروند. این روغنها باعث از بین رفتن آفات بالغ میشوند قبل از اینکه فرصت تخمگذاری در کندو را پیدا کنند. روغنهای تایید شده برای استفاده، به روشهای مختلفی مانند چکاندن، بخار دادن و اسپری به کندو اعمال میشوند. زنبورداران همچنین از طریق تغذیه، روغنها را برای کنترل آفات و انگلها به زنبورها میرسانند. بیشتر این روغنها طبیعی بوده و پس از اتمام دوره مصرف، در کندو باقی نمیمانند. آفات کنترل شده با استفاده از این روغنها شامل سوسکهای کندو و کنهها هستند.
۳. استفاده از تلههای آفات
تلهها وقتی به درستی استفاده شوند، در کنترل آفات بسیار مؤثر هستند. میتوانید از تلههای سوسک کندو و کرم مومخوار به عنوان روشهایی برای کنترل این آفات بهره ببرید.
نتیجهگیری
آفات، انگلها و بیماریهای مختلف زنبور عسل میتوانند منجر به نابودی کامل یک کلنی زنبور شوند. مرگ یک کلنی به معنای پایان زنبورداری برای زنبوردار نیست. در یک زنبورداری، کندوی مرده را میتوان مجدداً با موفقیت مورد استفاده قرار داد. اولین گام در استفاده مجدد، تمیز کردن کندوی مرده است. این مقاله را برای یادگیری نحوه تمیز کردن کندوی مرده و بازپسگیری کندوهایی که در زنبورداری خود از دست دادهاید، به کار ببرید.

از همراهی شما سپاسگزاریم و امیدواریم مطالعه این مقاله برایتان سودمند و لذتبخش بوده باشد. برایتان آرزوی موفقیت داریم. اگر در کردن کندو پس از مرگ کلنی نظر خاصی دارید لطفا جهت بهره برداری دیگران آنرا در قسمت دیدگاه ها به اشتراک بگذارید 💐
ترجمه مقاله توسط مرکز تخصصی زنبورداری و پرورش ملکه ارجان صورت گرفته است.


