
ذوب آسان موم زنبور عسل
وقتی مردم متوجه میشوند که ما زنبورداری میکنیم، همیشه درباره عسل سؤال میپرسند. اما زنبورها علاوه بر عسل، موم هم تولید میکنند و هنگام برداشت عسل باید فکری برای موم هم کرد. ما روشهای مختلفی را برای تصفیه موم امتحان کردهایم و روش مورد علاقهمان تصفیه موم روی اجاق گاز است.
داشتن موم زنبور عسل در دسترس واقعاً لذتبخش است. چند سال پیش، در کلاس آموزش خانگیمان، به گروهی از دانشآموزان مقطع راهنمایی یاد دادم چگونه شمعهای مومی بسازند. بیشتر آنها اصلاً نمیدانستند زنبورها مومی تولید میکنند که میتوان از آن وسایل مفید ساخت.
بعد از آن، با هم درباره کاربردهای دیگر موم زنبور فکر کردیم و چند نفر از دانشآموزان یاد گرفتند که چگونه بالم لب خانگی بسازند. شنیدن هیجان آنها بابت چیزی به این سادگی و در عین حال هیجانانگیز، بسیار لذتبخش بود.
تصفیه موم زنبور در خانه نسبتاً ساده است و روشهای مختلفی برای آن وجود دارد. من قصد دارم روشی را که خودمان استفاده میکنیم با شما به اشتراک بگذارم، اما قبل از آن، چند نکته را که در این مسیر یاد گرفتهایم با شما در میان میگذارم.
اول از همه، هرگز موم را مستقیماً روی شعله باز ذوب نکنید. موم، مانند چربی، میتواند آتش بگیرد. استفاده از شستن آب (گرم کردن غیرمستقیم با آب) گزینهای عالی برای ذوب و تصفیه موم است.
شاید مطالعه مقاله ” آیا استفاده از برگ موم در کندوی زنبورعسل ضروری است؟ ” را دوست داشته باشید 🌹

دوم اینکه اگر میخواهید خواص ضد میکروبی طبیعی موم حفظ شود، دما را از حدود ۸۰ درجه سانتیگراد بالاتر نبرید. موم زنبور عسل در دمای۶۰ تا ۶۳ درجه سانتیگراد ذوب میشود، بنابراین ۷۷ درجه سانتیگراد برای ذوب آن کاملاً کافی است. آب در دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد میجوشد، پس مراقب باشید که آب به جوش نیاید.
بهتر است از قابلمهها و وسایل آشپزیای استفاده کنید که فقط به موم اختصاص داده شدهاند. موم سردشده بهسختی پاک میشود، بنابراین پیشنهاد میکنم چند قابلمه دستهدوم از فروشگاههای دستدوم بخرید و آنها را مخصوص کار با موم قرار دهید. باور کنید، بعداً از این تصمیم خوشحال خواهید شد!
در نهایت، اگر مقدار زیادی موم برای تصفیه دارید یا میدانید که مثل من موقع کار کمی بینظم هستید، بهتر است یک پارچه یا سفره پلاستیکی زیر اجاق گاز و روی سطح میز کار بیندازید. من همیشه فکر میکنم چیزی نمیریزد، اما چند روز بعد از تصفیه یا ساخت محصول با موم، معمولاً لکههایی از موم را روی زمین میبینم و مجبور میشوم آنها را خراش بدهم. واقعاً راحتتر است که از ابتدا چیزی زیر بیندازید تا قطرهها را بگیرد.
بسته به اینکه موم چقدر قدیمی باشد و از کجا آمده، روش تصفیهاش متفاوت خواهد بود. اگر با موم پولک که کمی عسل روی آن مانده سر و کار دارید، میتوانید آن را در قابلمهای از آب قرار داده و بهآرامی ذوب کنید. وقتی همه موم ذوب شد، روی سطح آب شناور میشود و با سرد شدن، سفت میشود، در حالی که عسل در آب تهنشین میشود. وقتی موم کاملاً سفت شد، میتوانید با چاقوی کرهخوری دور تا دور آن را آزاد کرده و آن را از قابلمه بیرون بیاورید.
فرایند تصفیه مومی که مقدار زیادی ناخالصی دارد، مشابه روش تصفیه موم پولک است. از آنجا که بیشتر موم ما از عملیات بیرونآوری کلنیهای وحشی به دست میآید، مقدار زیادی آلودگی دارد و ما از روشی که در ادامه توضیح میدهم استفاده میکنیم.
وسایل مورد نیاز برای تصفیه موم زنبور عسل :
- پارچه پنیر نازک یا پارچهای با بافت باز
- موم زنبور
- قابلمه بزرگ (ترجیحاً قابلمهای که مخصوص کار با موم باشد)
- آب
- نخ یا بند
روش تصفیه موم زنبور عسل
موم را درون پارچه پنیر بپیچید و با نخ محکم ببندید. اگر موم حاوی ناخالصی زیادی باشد، از چند لایه پارچه استفاده کنید.

پارچهی حاوی موم را در یک قابلمه بزرگ آب قرار دهید و بهآرامی گرم کنید.

با ذوب شدن موم، موم از میان پارچه خارج شده و در آب پخش میشود، اما ناخالصیها درون پارچه باقی میمانند.

وقتی موم کاملاً ذوب شد، پارچه حاوی ناخالصیها را از قابلمه خارج کنید و اجازه دهید قابلمه بهطور کامل خنک شود.

پس از سفت شدن موم روی سطح آب، با استفاده از چاقوی کرهخوری، دور تا دور موم را از دیواره قابلمه جدا کرده و آن را بهآرامی از آب بیرون بیاورید.

اکنون شما موم تصفیهشده در اختیار دارید که میتوانید آن را دوباره ذوب کرده و به قطعات کوچکتر تقسیم کنید یا مستقیماً در پروژههایتان استفاده نمایید. برای ذوب مجدد موم، آن را در یک ظرف شیشهای مقاوم در برابر حرارت (مانند پارچ یا شیشه مربا) قرار داده و ظرف را داخل یک قابلمه آب بگذارید. سپس آب را بجوشانید تا موم ذوب شود؛ این روش مانند استفاده از بنماری (حرارت غیرمستقیم دو جداره) عمل میکند. همچنین میتوانید از یک ظرف دوبل واقعی نیز استفاده کنید.
من شخصاً دوست دارم موم تصفیهشده را در قالب سیلیکونی مخصوص مافین بریزم و اجازه دهم سفت شود. هر قرص موم حدود حدود ۷۰ گرم وزن دارد که اندازهای مناسب و کاربردی برای استفاده است، و پس از سرد شدن، بهراحتی از قالب جدا میشود. همچنین میتوانید از چیزهایی مانند جعبههای کوچک شیر یا خامه بهعنوان قالب استفاده کنید. ما روشهای مختلفی را امتحان کردهایم اما استفاده از قالب سیلیکونی مافین برای ما بهترین نتیجه را داشته است.
اگر علاقهمند هستید یاد بگیرید چگونه موم زنبور را سفیدتر (روشنتر) کنید، میتوانید در ادامه آموزش ما در مورد سفید کردن موم زنبور با استفاده از نور خورشید را مطالعه کنید.

سفید کردن موم زنبور با نور خورشید؛ بهترین روش برای روشنتر شدن موم
عمل سفید کردن موم زنبور هزاران سال است که انجام میشود. اگرچه علم مدرن روشهای شیمیایی مختلفی برای روشنتر کردن موم زنبور توسعه داده است، اما اکثر این روشها برای بیشتر زنبورداران قابل اجرا نیستند. اما سفید کردن موم با نور خورشید هزاران سال قدمت دارد و همچنان رایجترین و ایمنترین روش سفید کردن موم است که یادگیری آن بسیار ساده است و در اولین تلاش با رعایت چند نکته، موم روشنتری به دست میآید.
در اولین تجربه خودم در سفید کردن موم زنبور، چند نکته برای بهتر شدن فرآیند یاد گرفتم اما در کل متوجه شدم که این روش چقدر ساده است. بهترین نتیجه از موم پوششهای مومی حاصل میشود که در هنگام برداشت عسل جدا شدهاند و محصول نهایی بسیار به سفیدی موم تازه شباهت دارد.
دومین نتیجه خوب از کل قاب موم زنبور سال جاری به دست آمد که در کندوهای عسلی بود که در آنها زنبورهای پرورشی وجود نداشتند. با گذشت فصلهای مختلف برداشت عسل و یا پرورش زنبور، موم تیرهتر میشود و فرآیند سفید کردن، در مقایسه با موم کندوی عسل اولین فصل، رضایتبخشتر نیست. با این حال، به جز مومهایی که بسیار تیره شدهاند، در باقی موارد با آمادهسازی صحیح، سفید شدن موم قابل مشاهده است.
بدون توجه به نوع موم مورد استفاده، بهترین نتیجه فقط زمانی به دست میآید که موم به درستی تمیز و فیلتر شود. هرگونه باقیمانده آلودگی یا چربیزدایی نشده در موم، مانع از رسیدن موم به روشنترین رنگ ممکن میشود. بنابراین، توصیه میشود یاد بگیرید چگونه موم را به درستی فیلتر کنید و این کار را به تعداد لازم تکرار کنید تا بهترین کیفیت موم سفیدشده را به دست آورید، مخصوصاً اگر محصول نهایی برای فروش در نظر گرفته شده باشد.

پس از فیلتر کردن موم، آن را به قطعات کوچک یا ورقههای نازک خرد کنید. قطعات موم به خوبی با تابش نور خورشید سفید میشوند، البته اگر تابش خورشید در قویترین حالت خود باشد و زمان کافی برای انجام فرآیند سفید شدن طولانی وجود داشته باشد.
عیب قطعات بزرگ موم این است که نور خورشید نمیتواند عمیقاً به داخل موم نفوذ کند. بسته به ضخامت و تیرگی قطعات، ممکن است داخل آنها کمترین تغییر رنگ را داشته باشد. در این صورت، یا میتوانید قطعات را ذوب کنید تا قسمتهای سفیدشده به طور یکنواخت با موم تیرهتر ترکیب شود و رنگی کرمی و روشنتر به دست آید، یا قطعات را کوچکتر کنید تا سطح بیشتری در معرض نور خورشید قرار گیرد و چند روز دیگر برای دوره دوم سفید شدن بگذارید. این فرآیند را تا زمانی که موم به رنگ دلخواه برسد یا دیگر تغییر محسوسی نکند، تکرار کنید.

از همراهی شما سپاسگزاریم و امیدواریم مطالعه این مقاله برایتان سودمند و لذتبخش بوده باشد. برایتان آرزوی موفقیت داریم. 💐
اگر در خصوص تصفیه و روشن کردن موم تجربه یا نظر خاصی دارید لطفا جهت بهره برداری دیگران آنرا در قسمت دیدگاه ها به اشتراک بگذارید.
ترجمه مقاله توسط مرکز تخصصی زنبورداری و پرورش ملکه ارجان صورت گرفته است.



