
ویژگیها و نقش ملکه زنبور عسل در ساختار کلنی
زنبورها ساختار اجتماعی پیچیدهای دارند که در رأس آن، زنبور ملکه قرار دارد. او نقش حیاتی در بقای کلنی ایفا میکند؛ نیروها را هدایت میکند و تضمین میکند که کندو شکوفا باقی بماند.
نقش زنبور ملکه در یک کلنی چیست؟
زنبور ملکه رهبر کلنی است و وظیفهاش تخمگذاری، تغذیه لاروها، و تنظیم فعالیتهای کندو است. او میتواند در فصل اوج فعالیت تا ۲۰۰۰ تخم در روز بگذارد. عملکرد اصلی او تولید زنبورهای جدید است، بنابراین باید سالم و پُربازده باقی بماند.
آیا زنبور ملکه کلنی را کنترل میکند؟
کلنی زنبورها موجودیتی مستقل دارد و زنبور ملکه تنها یکی از اجزای آن است. اگرچه حضور او ضروری است، بیشتر تصمیمگیریها توسط زنبورهای کارگر انجام میشود. آنها «قدرت پشت تاج و تخت» هستند.
زنبورهای کارگر میتوانند در صورت لزوم، یک ملکه جدید پرورش دهند یا ملکه موجود را از بین ببرند، اگر این اقدام به نفع کلنی باشد. زنبور ملکه قابل جایگزینی است، بنابراین باید سخت کار کند تا رضایت زنبورهای کارگر را حفظ کند.
چگونه میتوان زنبور ملکه را شناسایی کرد؟
زنبور ملکه بزرگترین عضو کلنی خود است و معمولاً از طریق اندازه بدنش شناسایی میشود. به دنبال بدنی کشیده و باریک باشید که حدود ۲۰ میلیمتر طول دارد. او معمولاً در مرکز کندو، توسط زنبورهای کارگر احاطه شده است.
نیش زنبور ملکه برخلاف سایر زنبورها صاف است، اما فقط در صورت لزوم از آن استفاده میکند.
چرا زنبورهای ملکه جایگزین میشوند؟
با افزایش جمعیت کندو، فضا شلوغ میشود و کلنی به حالت «بچه دهی» درمیآید. زنبور ملکه کندو را ترک میکند تا خانهای جدید پیدا کند، اما پیش از آن، چند ملکهی اضافی تولید میکند. خدمتکاران ملکه تغذیه او را متوقف میکنند و با ساختن «فنجانهای ملکه» او را برای پرواز آماده میکنند.
خدمتکاران زنبور ملکه چه نام دارند؟
خدمتکاران زنبور ملکه، یا به اصطلاح « ملازمان » زنبورهای کارگر جوانی هستند که تمام نیازهای ملکه را برآورده میکنند. آنها نقش واسطه بین ملکه و زنبورهای کارگر را ایفا میکنند. این ملازمان برای سلامت کلنی بسیار مهماند و معمولاً به راحتی قابل تشخیص هستند، زیرا بهصورت دایرهوار رو به او ایستادهاند.
ملازمان با تغذیه و نظافت مداوم زنبور ملکه، او را سالم و پُرکار نگه میدارند. همچنین اطلاعات جدیدی را که از سوی زنبورهای کارگر دریافت کردهاند، به ملکه منتقل میکنند. این ارتباط برای عملکرد روان کندو حیاتی است.
آیا زنبور ملکه میتواند پرواز کند؟
زنبور ملکه نیز مانند نرها و زنبورهای کارگر قادر به پرواز است. پس از پایان دوره فعالیتش در کندو، گروهی از زنبورها او را دنبال میکنند و همراه او از کندو خارج میشوند. به این فرایند «بنیانگذاری بچه دهی» گفته میشود که طی آن کلنی جدیدی تشکیل میشود. این یکی از معدود مواقعی است که میتوان زنبور ملکه را در حال پرواز مشاهده کرد. تنها موقعیت دیگر، زمانی است که برای جفتگیری پرواز میکند.
چگونه یک زنبور ملکه میشود؟
مسیر زندگی زنبور ملکه ، راهی دشوار است. پس از ترک کلنی مادر، اولین ملکهای که از سلولش خارج شود، نسل بعدی را تشکیل میدهد. او ممکن است بهعنوان جانشین یک ملکه برکنار شده انتخاب شود یا با بچه دهی به خانهای جدید برود.
بیشتر ملکهها ترجیح میدهند بمانند و میراث سلطنت را ادامه دهند. اولین ملکه متولدشده معمولاً خواهران خود را، پیش از آنکه از سلول خارج شوند، با نیش از پا درمیآورد. حتی بیرحمانهتر، اگر دو ملکه همزمان متولد شوند، با هم میجنگند تا یکی زنده بماند.
از شما دعوت میکنیم مقاله ” راهنمای جامع علامت گذاری زنبور ملکه ” را ملاحظه کنید

زنبور ملکه چگونه تخم میگذارد؟
زنبور ملکه میتواند روزانه بیش از ۲۰۰۰ تخم بگذارد. او این تخمها را در سلولهای مومی مخصوص قرار میدهد و سپس هنگام مراحل لاروی با لایهای از موم آنها را میپوشاند. این عملکرد چشمگیر است، بهخصوص اگر بدانیم یک زنبور کارگر در تمام عمر خود میتواند فقط حدود ۱۲۰ تا ۲۰۰ تخم بگذارد.
آیا زنبور ملکه با نرهای داخل کندو جفتگیری میکند؟
نرها، زنبورهای نری هستند که بهدلیل نداشتن تخمریز، نیش ندارند. آنها هاپلوئید هستند، یعنی تنها یک مجموعه کروموزوم دارند (برخلاف سایر زنبورها که دو کروموزوم دارند). هدف اصلی آنها جفتگیری با زنبور ملکه است، پس از آن نیز بلافاصله میمیرند، زیرا اندام تناسلیشان جدا میشود.
طول عمر زنبور ملکه چقدر است؟
زنبورهای ملکه میتوانند تا پنج سال عمر کنند، اما میانگین طول عمر آنها حدود دو سال است. طول عمرشان به عواملی مانند سلامت، رژیم غذایی و محیط زندگی بستگی دارد. ویژگی منحصربهفرد زنبور ملکه این است که در صورت کمبود غذا یا سرمای هوا، میتواند روند پیری خود را با نوعی «زمستانخوابی» به تأخیر بیندازد.
آیا زنبور ملکه درباره ساخت کندو تصمیمگیری میکند؟
زنبور ملکه شبیه یک ژنرال در کلنی است. او تصمیم نمیگیرد چه تعداد زنبور باید وجود داشته باشد یا هرکدام چه کاری انجام دهند. بلکه به ارتش کارگرانش برای انجام این وظایف تکیه میکند.
ملکه تنها زمانی تخمگذاری میکند که زنبورهای کارگر، شانهای مومی کافی ساخته باشند و سلولها را تمیز کرده باشند. حتی در این صورت نیز، بیشتر تصمیمات مربوط به تراکم جمعیت توسط زنبورهای کارگر اتخاذ میشود.
چه اتفاقی برای زنبور ملکه بدون زنبورهای کارگر میافتد؟
هدف اصلی زنبور ملکه تخمگذاری است؛ او برای دریافت غذا نیز به سایر زنبورها وابسته است. اگر کلنی فاقد زنبور کارگر باشد، ماکه بهزودی از بین خواهد رفت.
ملکه زنبور عسل چه شکلی است؟
اگر بهتازگی زنبورداری را آغاز کردهاید، شاید از خود بپرسید که چطور میتوان ملکه زنبور عسل را شناسایی کرد. در نگاه اول، ممکن است او در میان سایر زنبورها گم شود، اما هیچیک از اعضای کندو شبیه او نیستند.
ملکه زنبور عسل ظاهری شبیه به زنبور کارگر دارد، اما معمولاً از نظر اندازه بزرگتر است. سادهترین روش برای شناسایی او توجه به شکم و پاهایش است که از دیگر زنبورها بلندترند. بالهای ملکه نسبتاً کوتاه هستند و تا انتهای شکم نمیرسند.
چگونه ملکه زنبور عسل را شناسایی کنیم
وضعیت ظاهر ملکه
ملکه زنبور عسل حدود سهچهارم اینچ (تقریباً ۲۰ میلیمتر) طول دارد. هرچند نسبت به زنبورهای کارگر کمی بزرگتر بهنظر میرسد، اما راههای بهتری برای تشخیص او وجود دارد. بهجای آن، به شکم یکدست رنگ او و نقطهٔ سیاه روی پشت سینهاش دقت کنید. پشت ملکه همچنین با رنگ سیاه براق و بدون مو مشخص است که در شناسایی او مؤثر است.
رنگ بدن ملکه میتواند متنوع باشد و معمولاً در طیفهای زرد، خاکستری، قهوهای یا سیاه دیده میشود. زنبورداران باتجربه معمولاً برای یافتن ملکه به رنگ بدن او توجهی نمیکنند، چراکه ممکن است کلنی، ملکهای جدید با رنگی متفاوت پرورش داده باشد. بهتر است به نیش او دقت کنید که صاف و بدون خار است، در حالیکه نیش زنبورهای کارگر دارای خار است.
از نظر آناتومی، ملکه زنبور عسل با زنبورهای کارگر تفاوت دارد؛ او دارای اندام تناسلی ماده یا اسپرمدان است که در زمان پرواز جفتگیری، اسپرم را در آن ذخیره میکند و بهواسطهٔ آن میتواند تخمهای بارور بگذارد. زنبورهای کارگر چنین تخمدانهای رشدیافتهای ندارند.
نحوهٔ حرکت ملکه
مشاهدهٔ رفتار حرکتی کلنی، روشی کاربردی برای شناسایی ملکه است. زنبورهای کارگر ممکن است زمانی که او بیحرکت است، دورش حلقه بزنند و حالتی گلمانند ایجاد کنند که بهراحتی قابل تشخیص است.

ملکه اغلب با سرعت و هدفمند روی قاب حرکت میکند. اگر با دقت نگاه کنید، متوجه میشوید که زنبورهای کارگر برای حرکت او فضا باز میکنند. این فضای خالی در الگوی شلوغ کندو یک شکاف بصری ایجاد میکند که به زنبوردار در یافتن ملکه کمک میکند.
ویژگیهای رفتاری ملکه
احتمال کمی وجود دارد که ملکه را روی قابهای حاوی عسل پیدا کنید. او بیشتر وقت خود را در بخش پرورش نوزادان یا همان محل تخمریزی سپری میکند. بنابراین در جستجوی ملکه، قابهای نوزادان را بررسی کنید، اما سریع کار کنید. اگر احساس خطر یا مزاحمت کند، ممکن است در گوشهای پنهان شود.
نکاتی برای شناسایی ملکه زنبور عسل
- برای افزایش احتمال یافتن ملکه، از دود زیاد استفاده نکنید چون باعث میشود او پنهان شود.
- بررسی را از یک قاب نوزاد آغاز کنید؛ ابتدا یک طرف را نگاه کنید، سپس قاب را برگردانید و طرف دیگر را ببینید.
- قاب را به سه بخش تقسیم کرده و هر بخش را جداگانه جستوجو کنید، بهجای آنکه یکباره کل قاب را اسکن نمایید.
- یاد بگیرید که زنبورهای نر را با چشمهای بزرگ و انتهای گردشان تشخیص دهید، چون ممکن است با ملکه اشتباه گرفته شوند.
- از کلنیهایی استفاده کنید که ملکه در آنها علامتگذاری شده باشد تا شناساییاش سادهتر شود.
پرسشهای رایج
ملکه زنبور عسل چقدر بزرگ است؟
ملکه زنبور عسل حدود سهچهارم اینچ (نزدیک به ۲۰ میلیمتر) طول دارد و بزرگترین زنبور کلنی بهشمار میرود. اندازهٔ او متغیر است؛ ممکن است تنها کمی بلندتر از زنبورهای کارگر یا تا دو برابر آنها باشد.
آیا باید ملکه زنبور را علامتگذاری کرد؟
علامتگذاری ملکه ضروری نیست، اما مزایای عملی دارد. نخست اینکه پیدا کردن او را، بهویژه زمانی که کلنی رشد میکند، آسانتر میکند. همچنین وقتی در حال پنهان شدن است، بهتر قابل مشاهده است. در نهایت، با استفاده از کدهای رنگی برای علامتگذاری، میتوان سال تولد ملکه را تشخیص داد.
ملکه باکره چه شکلی است؟
ملکهٔ باکره تخمدانهای کامل و رشدیافته ندارد، بنابراین شکمش هنوز بزرگ و برجسته نشده است. این ملکهها سختتر شناسایی میشوند چون سریعتر روی قاب حرکت میکنند و ممکن است برای جفتگیری پرواز کنند.
آیا در کندو زنبور نر سلطنتی یا «شاه زنبور» وجود دارد؟
گرچه زنبورهای نر (نرهای بارور یا «نرها») بخشی از کلنی هستند، اما چیزی بهنام شاه زنبور وجود ندارد. چندین زنبور نر با ملکه جفتگیری میکنند و پس از آن میمیرند. تصمیمگیری در کندو بر عهدهٔ ملکه و زنبورهای کارگر است.
آیا ملکه زنبور میتواند انسان را نیش بزند؟
ملکه زنبور عسل نیش دارد و توانایی نیشزدن انسان را نیز دارد. نیش او صاف و بدون خار است، بنابراین میتواند چندین بار نیش بزند بدون اینکه بمیرد. البته در عمل، بهندرت انسان را نیش میزند و نیش خود را بیشتر برای حمله به ملکههای دیگر یا شفیرههای در حال رشد در سلولهای ملکه نگه میدارد.
جمع بندی
بسیاری از مردم تصور میکنند ملکه زنبور عسل بهوضوح قابل شناسایی است. اما در واقعیت، بهویژه برای افراد تازهکار در زنبورداری، پیدا کردن او کار سادهای نیست.
بهترین روش برای شناسایی او استفاده از مجموعهای از تاکتیکهای جستوجوست. به دنبال زنبوری باشید که رنگی متفاوت و شکمی کشیده دارد. همچنین به فضاهایی توجه کنید که زنبورها برای عبور یک زنبور خاص باز میکنند. ممکن است آرایشی گلمانند از زنبورها ببینید که ملکه در مرکز آن قرار دارد.
در اغلب موارد، یافتن ملکه ضرورتی ندارد. بهجای تمرکز بر یافتن او برای بررسی سلامت، وضعیت کلی کلنی را ارزیابی کنید. آیا تخمگذاری به اندازهٔ کافی انجام میشود؟ آیا کندو از آفات و بیماریها پاک است؟ اگر همهچیز بهدرستی پیش میرود، میتوانید مطمئن باشید که ملکه در سلامت کامل است و خودش نمیخواهد پیدا شود.

از همراهی شما سپاسگزاریم و امیدواریم مطالعه این مقاله برایتان سودمند بوده باشد. اگر در خصوص این مقاله تجربه یا نظر خاصی دارید لطفا جهت بهره برداری دیگران آنرا در قسمت دیدگاه ها به اشتراک بگذارید.
ترجمه مقاله توسط مرکز تخصصی زنبورداری و پرورش ملکه ارجان صورت گرفته است.


دسترسی سریع به آخرین مقالات مرتبط :

