
پایش دمای کندو با ابزارهای نوین؛ وضعیت ملکه و پرورش لارو | بخش 1
در این مجموعه چهار بخشی، بررسی خواهیم کرد که چگونه حسگرهای دما اطلاعات ارزشمندی در اختیار زنبورداران قرار میدهند تا سلامت و عملکرد کلنیهای خود را بهبود بخشند.
در این مقاله چهار موضوع را پوشش خواهیم داد:
- وضعیت ملکه و پرورش لارو
- کنترل بچه دهی
- اختلال در کلنی هنگام درمان واروآ
- اهمیت آمادهسازی کلنی برای زمستان
در تمام سالهای فعالیتم بهعنوان زنبوردار، همیشه در هر کلنی یک حسگر دمایی BroodMinder T2SM داشتهام، زیرا این ابزار برای مدیریت کلنیها بسیار حیاتی است. لازم به ذکر است که دیدگاههای ارائهشده در این مقاله بر اساس تجربیات شخصی من است و هیچگونه حمایت مالی از شرکت BroodMinder دریافت نکردهام.
حسگر دمای BroodMinder T2SM را روی قابهای جعبه پایینی کندو قرار دادم. حسگر یک مربع سبز رنگ است که در وسط جعبه، زیر زنبورها دیده میشود
زنبورداری دقیق با مهارتهای سنتی
زنبورداری دقیق به معنای استفاده از فناوری برای ارتقای عملکرد کلنیهاست. گام اول، جمعآوری دادهها درباره کلنی و محیط اطراف آن است. سپس، این دادهها با دانش تخصصی درباره زیستشناسی زنبور عسل، روندهای فصلی و عوامل محیطی ترکیب میشوند. در نهایت، از این اطلاعات برای انجام اقداماتی استفاده میشود که سلامت و بهرهوری کلنی را افزایش میدهد. سه نوع داده اصلی کلنی شامل دما، رطوبت و وزن هستند، اما ابزارهایی نیز وجود دارند که حرکت، صدا، لرزش و امضای حرارتی را ثبت میکنند.

معرفی فناوری
سیستم حسگر دمای BroodMinder از سه بخش تشکیل شده است. نخست، حسگر دمایی T2SM که قیمت آن ۴۳ دلار در وب سایت BroodMinder است (شکل ۱).

- این حسگر دمای داخل کندو را ذخیره میکند و با یک باتری لیتیومی ۳ ولتی ارزان قیمت کار میکند که حدود دو سال عمر دارد.
- برنامه موبایلی به نام Bees App که دادههای دما را از طریق بلوتوث از حسگر دریافت میکند (شکل ۲).
- وبسایت MyBroodMinder.com که نمودارهای دقیق و قابلیتهای اضافی ارائه میدهد.
این وبسایت برای کمتر از پنج کندو رایگان است، اما برای شش کندو یا بیشتر نیاز به اشتراک دارد.

شکل ۲: برنامه Bees App نمودار کندوی باندیت را روی گوشی هوشمندم نشان میدهد. مشاهده این نمودار کنار کندو به زنبوردار امکان میدهد در صورت نیاز، سریع اقدام کند.
مثال ۱: شناسایی و رفع مشکل نبودن ملکه
حسگرهای دما ، اطلاعات عملی ارائه میدهند، زیرا کلنیهای زنبور عسل (Apis mellifera) دمای داخلی خود را تنظیم میکنند. این فرآیند که “تنظیم دمایی” نام دارد، به کلنی اجازه میدهد دمای لانه را هنگام پرورش لارو بین ۳۳ تا ۳۶ درجه سانتیگراد نگه دارد. اگر لاروی وجود نداشته باشد، زنبورهای کارگر عسل مصرف نمیکنند تا دما را در ۳۵ درجه سانتیگراد ثابت نگه دارند. در این حالت، دمای داخل کندو به شدت نوسان پیدا میکند.
این مثال نشان میدهد چگونه حسگر دما در تابستان ۲۰۲۱ به من هشدار داد که کندوی شما بدون ملکه است (شکل ۳). محور افقی زمان و محور عمودی دما را بر حسب درجه فارنهایت نشان میدهد. خط نقطهچین صورتی روشن، دمای محیط بیرون است که از نزدیکترین ایستگاه هواشناسی گرفته شده است. خط بنفش پررنگ، دمای داخل کندو را که حسگر ثبت کرده نشان میدهد. نوار خاکستری با عنوان «منطقه لارو (۳۳ تا ۳۶ درجه سانتیگراد)» محدودهای است که کلنی دمای لانه لارو را در آن تنظیم میکند.
شکل ۳: شناسایی و رفع مشکل نبود ملکه
از آنجا که زنبورهای کارگر دمای لانه لارو را تنظیم میکنند، حسگر دما میتواند نشاندهنده نبود ملکه در کلنی باشد. این موضوع زنبوردار را به بررسی وضعیت ملکه واداشته و پیشرفت کلنی را پس از اقدامات اصلاحی نشان میدهد.

در 17 ژوئن سال 2021 (۲۷ خرداد ۱۴۰۰)، کندوی خودم را بررسی کردم و دیدم وضعیت بسیار خوبی دارد. سالم، بدون بیماری، جمعیت قوی کارگرها، منابع کافی، و چند قاب پر از تخم، لارو و لاروهای سرپوش گذاری شده. در ماه بعد، با حسگر دما کندوی بیلی را زیر نظر داشتم و از بیرون هم رفتار زنبورها را مشاهده میکردم. اواسط تیر، متوجه شدم دمای داخل کندو به تدریج از محدوده لارو پایینتر میرود. چون وسط تابستان بود، این غیرعادی بود و هیچکدام از ۲۰ تا ۲۵ کلنی دیگرم چنین مشکلی نداشتند.
این رفتار غیرمنتظره باعث شد در ۳۱ تیر بررسی کنم و متوجه شدم کندوی بیلی بدون ملکه است. چند قاب لاروهای سرپوش گذاری شده کارگر وجود داشت، اما نه تخم بود، نه لارو، و نه لاروهای نر زیاد. هیچ سلول ملکهای نبود و ملکهای هم پیدا نکردم، بنابراین به نظر نمیرسید زنبورها در حال جایگزینی ملکه باشند. به دلایلی نامعلوم، کندوی بیلی کاملاً بدون ملکه شده بود. در بررسی ۳۵ روز پیش ملکه را نکشته بودم، چون زمان زیادی گذشته بود و هنوز لاروهای سرپوش گذاری شده کارگر وجود داشتند.

به هر حال، کندوی بیلی بدون ملکه بود و باید دوباره ملکهدار میشد. اوایل بهار، یک خوشه کوچک ملکهدار از کندوی سانست گرفته بودم که ژنتیک مورد علاقهام را داشت. این خوشه را عمداً نگه داشته بودم تا کلنیهای بدون ملکه را در تابستان اصلاح کنم. در ۲ مرداد، خوشه سانست را روی کندوی بیلی ادغام کردم. در ۶ مرداد، قابهای سانست را در جعبه اصلی بیلی قرار دادم، قابهای اضافی و جعبه بالایی سانست را برداشتم. نمودار BroodMinder نشان داد که کندوی بیلی فوراً شروع به تنظیم دمای لانه لارو کرد. کندوی بیلی در بقیه تابستان با موفقیت بهبود یافت و حالا، پس از نزدیک به چهار سال، هنوز زنده و پربار است.
این مثال نشان میدهد که حسگرهای دما میتوانند وضعیت ملکه کلنی را نشان دهند. مانند همه زنبوردارها، من هم برنامه شلوغی با مسئولیتهای زیاد دارم. حسگر BroodMinder به من هشدار داد که مشکلی غیرمنتظره پیش آمده و باعث شد بررسی کندوی بیلی را در اولویت قرار دهم. اگر حسگر دما نبود، شاید کندوی بیلی آنقدر بدون ملکه میماند که جمعیتش کاهش پیدا کند، کرم موم یا سوسکهای کوچک کندو غالب شوند، یا کارگرها تخمدانهایشان فعال شود. حسگر دما به من کمک کرد مشکل نبود ملکه را بهموقع حل کنم و بهبود کلنی را زیر نظر بگیرم.
سلامت و بهرهوری بهتر کلنی
حفظ وضعیت ملکه برای داشتن کلنی سالم و پربار ضروری است. به دلیل تنظیم دمایی، حسگرهای دما میتوانند اطلاعاتی درباره پرورش لارو و وضعیت ملکه ارائه دهند. در ماه آینده، مثال دوم را بررسی خواهیم کرد که نشان میدهد حسگر دما چگونه خوشهبندی کلنی را نشان میدهد.
حسگرهای دمای BroodMinder به زنبورداران کمک میکنند تا با بررسی دمای کلونی، وضعیت ملکه و پرورش لارو را زیر نظر بگیرند. این مقاله نشان میدهد چگونه این ابزار در تابستان 2021 مشکل نبودن ملکه در کندوی بیلی را شناسایی کرد و با ادغام یک خوشه ملکهدار، کلونی نجات یافت. برای اطلاعات بیشتر درباره نقش حسگرهای دما در شناسایی خوشهبندی کلونی، به مطالعه بخش دوم این مجموعه دعوت میشوید.
پایش دمای کندوی زنبور عسل با استفاده از ابزارهای نوین: کنترل بچه دهی | بخش 2
درباره نویسنده
ترزا جی. مارتین (Theresa J. Martin) نویسنده کتاب «زنبورهای مرده عسل تولید نمیکنند: ۱۰ نکته برای زنبورهای سالم و پربار» است که مقدمهای از دکتر توماس سیلی دارد. این کتاب ۱۰ مثال از ارزش حسگرهای دمای BroodMinder ارائه میدهد. ترزا در هفت سال زنبورداری با ۲۰ تا ۲۵ کلنی در کنتاکی، به ۹۹ درصد بقای کلنی و تولید عسل دو برابر میانگین محلی دست یافته است. او زنبوردار ارشد کرنل، زنبوردار برگزیده سال 2024 کنتاکی، و نایبرئیس انجمن زنبورداران ایالت کنتاکی است.

از همراهی شما سپاسگزاریم و امیدواریم مطالعه این مقاله برایتان سودمند بوده باشد. اگر در خصوص این مقاله تجربه یا نظر خاصی دارید لطفا جهت بهره برداری دیگران آنرا در قسمت دیدگاه ها به اشتراک بگذارید.
ترجمه این مقاله توسط مرکز تخصصی زنبورداری و پرورش ملکه ارجان صورت گرفته است.


دسترسی سریع به آخرین مقالات مرتبط :
- استفاده از دوربین مادون قرمز برای پایش کلنیهای زنبور عسل
- پایش دمای کندوی زنبور عسل با فناوری تصویربرداری حرارتی | قسمت 2
- پایش دمای کندوی زنبور عسل با فناوری تصویربرداری حرارتی | قسمت 1
- پایش دمای کندو با ابزارهای نوین؛ آمادهسازی کلنی برای زمستان | قسمت ۴
- پایش دمای کندو با ابزارهای نوین: اختلال کلنی در درمان واروآ | بخش 3

